Κόμμα Καρυστιανού: «Ξεφουσκώνει» και το εγκαταλείπουν όλοι

Το κόμμα της Μαρίας Καρυστιανού ξεκίνησε με ένα σπάνιο πολιτικό πλεονέκτημα αν και απόλυτα προσωποπαγές. Δεν χρειαζόταν να «χτίσει» αναγνωρισιμότητα, να αναζητήσει αφήγημα ή να πείσει ότι εκπροσωπεί την κοινωνική αγανάκτηση. Είχε ήδη στη διάθεσή του ένα ισχυρό ηθικό και συναισθηματικό κεφάλαιο, το οποίο είχε δημιουργηθεί μέσα από την τραγωδία των Τεμπών και τον δίκαιο αγώνα των οικογενειών για δικαιοσύνη.

Μόνο που η πολιτική δεν είναι διαδήλωση, ούτε τηλεοπτική παρουσία. Είναι οργάνωση, πρόγραμμα, επιλογή προσώπων, κανόνες λειτουργίας, συλλογική ευθύνη και δυνατότητα διαχείρισης κρίσεων.

Εκεί ακριβώς άρχισε η «Ελπίδα για τη Δημοκρατία» να αποτυγχάνει.

Λίγους μήνες μετά την επίσημη παρουσίασή της, η εικόνα της πολιτικής ορμής έχει αντικατασταθεί από φυλλορροή στελεχών, δημόσιες καταγγελίες, εσωτερική καχυποψία και δημοσκοπική υποχώρηση. Πρόσωπα που είχαν συνδεθεί με το εγχείρημα αποχωρούν το ένα μετά το άλλο, καταγγέλλοντας έλλειψη διαδικασιών, προσωπικά κέντρα επιρροής και απόσταση ανάμεσα στις αρχικές διακηρύξεις και στην πραγματική λειτουργία του κόμματος.

Οι αποχωρήσεις και οι βαριές καταγγελίες

Ο Βασίλης Κοκοτσάκης, πρόσωπο με έντονη παρουσία στην

υπόθεση των Τεμπών και τεχνικός σύμβουλος οικογενειών, αποχώρησε από το κόμμα αφήνοντας αιχμές για «αυλές», οργανωτικές ελλείψεις και πρακτικές που απείχαν από όσα είχαν αρχικά εξαγγελθεί. Η αποχώρησή του είχε ιδιαίτερο πολιτικό βάρος, επειδή ο ίδιος είχε συνδεθεί δημόσια με τον αγώνα για τη διερεύνηση της τραγωδίας.

Ακολούθησε ο πτέραρχος εν αποστρατεία Αθανάσιος Παπανικολάου. Περιέγραψε το κόμμα ως «περίκλειστη παρέα» και αναφέρθηκε σε καθοδηγητικό ρόλο πρώην στελεχών της ΝΙΚΗΣ, τα οποία, κατά την άποψή του, οδηγούσαν τον φορέα σε ιδεολογική και πνευματική περιχαράκωση. Αποστασιοποιήθηκε επίσης ο Κώστας Βαμβακάς, μέλος του Κεντρικού Οργανωτικού, ενώ αποχώρησαν δύο ενεργά στελέχη της Περιφερειακής Οργάνωσης Πολιτών Κρήτης, ο Αχιλλέας Ρομπογιαννάκης και η Αγγελική Λενακάκη. Οι δύο τελευταίοι δήλωσαν ότι ο τρόπος λειτουργίας του κινήματος σε κεντρικό επίπεδο δεν συμβάδιζε πλέον με τις αρχές τους.

Πρόκειται για προβλήματα που συνήθως εμφανίζονται σε κόμματα ύστερα από χρόνια εξουσίας ή διαδοχικές εκλογικές ήττες. Στην «Ελπίδα» εμφανίστηκαν πριν ακόμη ολοκληρωθεί η οργανωτική της συγκρότηση.

Το παράλληλο γραφείο Τύπου και οι αιχμές Αυγερινού

Η αποχώρηση του Θανάση Αυγερινού επιβεβαίωσε ότι η κρίση δεν έχει περιοριστεί σε περιφερειακά ή δευτερεύοντα στελέχη.

Ο μέχρι πρότινος εκπρόσωπος Τύπου ανακοίνωσε ότι δεν έχει πλέον ευθύνη για την επικοινωνιακή δραστηριότητα του κόμματος. Υποστήριξε ότι πληροφορήθηκε εκ των υστέρων πως από τις 12 Ιουλίου λειτουργούσε παράλληλο γραφείο Τύπου, του οποίου αγνοούσε τη σύνθεση. Αναφέρθηκε ακόμη σε «ύποπτους και φυτευτούς συμβουλάτορες», αν και παραμένει στο Πολιτικό Συμβούλιο.

Η καταγγελία είναι πολιτικά καταστροφική. Όταν ο επίσημος εκπρόσωπος ενός κόμματος δηλώνει ότι λειτουργούσε εν αγνοία του δεύτερος επικοινωνιακός μηχανισμός, δεν περιγράφει μια απλή διαφωνία. Περιγράφει ένα κόμμα με παράλληλα κέντρα, ασαφή ιεραρχία και εσωτερική καχυποψία.

Η «Ελπίδα για τη Δημοκρατία» παρουσιάστηκε ως αντίδραση στις κλειστές κομματικές δομές. Μέσα σε ελάχιστο χρόνο κατηγορείται από δικά της στελέχη ότι λειτουργεί με κλειστούς κύκλους, άτυπους συμβούλους και αποφάσεις που λαμβάνονται πίσω από τις επίσημες δομές.

Η ιδεολογική σύγχυση

Το κόμμα επιχείρησε να εμφανιστεί πέρα από τη Δεξιά και την Αριστερά. Η συγκεκριμένη φράση ακούγεται ελκυστική σε περιόδους απαξίωσης του πολιτικού συστήματος, συνήθως όμως κρύβει την απουσία συνεκτικής πολιτικής ταυτότητας.

Στο αρχικό εγχείρημα συνυπήρχαν πρόσωπα από την Κεντροαριστερά, ψηφοφόροι της Πλεύσης Ελευθερίας, συντηρητικοί πολίτες, υποστηρικτές της ΝΙΚΗΣ και τμήματα της αντισυστημικής Δεξιάς. Οι ομάδες αυτές ενώνονταν γύρω από την οργή για τα Τέμπη και την απόρριψη του υπάρχοντος πολιτικού συστήματος.

Μόλις το κόμμα χρειάστηκε να πάρει θέση, η συγκολλητική ουσία εξαφανίστηκε.

Οι προοδευτικοί αποχωρούν καταγγέλλοντας ακροδεξιά στροφή. Συντηρητικά στελέχη καταγγέλλουν κλειστούς μηχανισμούς. Οι άνθρωποι που ζητούσαν ένα κίνημα βάσης μιλούν για προσωποπαγή λειτουργία. 

Το κόμμα συγκροτήθηκε ως συμμαχία δυσαρέσκειας και τελικά κατέληξε να προκαλέσει το ίδιο δυσαρέσκεια.

Η δημοσκοπική κατάρρευση

Οι αριθμοί αποτυπώνουν πλέον την πολιτική φθορά.

Στη μέτρηση της Marc στα τέλη Ιουνίου, η «Ελπίδα για τη Δημοκρατία» βρισκόταν στο 10,5% στην εκτίμηση ψήφου και ισοβαθμούσε με το ΠΑΣΟΚ στην τρίτη θέση. Στην επόμενη έρευνα, στα τέλη Ιουλίου, περιορίστηκε στο 7,4%. Έχασε 3,1 μονάδες μέσα σε έναν μήνα, κατέγραψε τη μεγαλύτερη πτώση μεταξύ των κομμάτων και υποχώρησε στην πέμπτη θέση, κάτω και από την Ελληνική Λύση. Ανάλογη είναι η τάση στην ALCO. Το κόμμα είχε καταγραφεί στο 9,5%, υποχώρησε στο 7,8% στα τέλη Ιουνίου και έπεσε στο 6,4% τον Ιούλιο. Μέσα σε δύο διαδοχικές μετρήσεις έχασε περισσότερο από το ένα τρίτο της καταγεγραμμένης εκλογικής του επιρροής. Η GPO το κατέγραψε στο 7%, μειωμένο κατά 0,8 μονάδες μέσα σε έναν μήνα. Η Interview, από την πλευρά της, το μέτρησε στο 5,3% στην πρόθεση ψήφου στις 21 Ιουλίου, όταν τον Μάιο το είχε καταγράψει στο 7,5%.

Η εικόνα δεν δείχνει ακόμη εκλογική εξαφάνιση. Το κόμμα παραμένει πάνω από το όριο εισόδου στη Βουλή στις περισσότερες μετρήσεις. Δείχνει όμως κατάρρευση της αρχικής ορμής.

Το σημαντικότερο εύρημα όμως είναι η ταχύτητα της πτώσης. Ένα νεοσύστατο κόμμα συνήθως κερδίζει έδαφος μετά την παρουσίασή του, καθώς αυξάνει την αναγνωρισιμότητα, εμφανίζει στελέχη και αναπτύσσει οργανώσεις. Η «Ελπίδα» ακολουθεί την αντίθετη διαδρομή. Όσο περισσότερο παρουσιάζεται στην κοινή γνώμη ως πραγματικός πολιτικός οργανισμός, τόσο χάνει δύναμη.

 Γ. Νόκος-liberal.gr