Η αποτυχία της Αριστεράς

Oι ευρωεκλογές τελείωσαν και από την επομένη τα προβλήματα είναι πιο παλιά και πιο έντονα από πριν. Η πολιτική αδυναμία, η κοινωνική ανασφάλεια και η θεσμική ανεπάρκεια διαμορφώνουν τελικώς, για την Ελλάδα του 2010, σοβαρή κρίση εξουσίας που υπερβαίνει τον αγέρωχο, πλην καθημαγμένο δικομματισμό, και διαποτίζει τα πάντα. Το ελληνικό πολιτικό σύστημα χάνει τις μάχες και με τον χρόνο και με την πραγματικότητα. Το μεγάλο ποσοστό αποχής στις ευρωεκλογές έχει πολιτικές αιτίες, εκφράσεις και επιπτώσεις «τόσο στο παρόν του μέλλοντος όσο και στο μέλλον του παρόντος».

Η δυναμική των εξελίξεων αναζητείται εν μέσω αδυναμιών του πολιτικοκομματικού πλαισίου αλλά και σοβαρών διαφοροποιήσεων της κοινωνίας. Όσα συντελούνται εντός των εκλογικών, οργανωτικών και επικοινωνιακών κομματικών μηχανισμών αλλοιώνουν την ουσία της πολιτικής και τη φυσιογνωμία των κομμάτων. Έτσι η μεταπολιτευτική τριακονταπενταετία βιώνει συνεχείς ματαιώσεις και πολλαπλές ανατροπές όλων των αφηγήσεων που έθρεψαν τον δικομματικό κυβερνητισμό και την παραταξιοποίηση της κοινωνίας και των θεσμών, ως καθεστωτικό, περίπου, μοντέλο διακυβέρνησης αρχηγικού χαρακτήρα. Αλλάζουν στην πράξη τα υφιστάμενα όρια κομματικής περιχαράκωσης, αλλάζοντας ταυτοχρόνως τους όρους κοινωνικής αναφοράς και αντιπροσώπευσης.

Τα προβλήματα της Δημοκρατίας, της διακυβέρνησης, της διαφάνειας, του κοινωνικού κράτους, του νέου τρόπου οργάνωσης και λειτουργίας της οικονομίας, των περιβαλλοντικών κινδύνων και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στις σημερινές συνθήκες απασχολούν όλους τους στοχαστές και τους πολιτικούς της δράσης. Τα προβλήματα αυτά γίνονται πιο σύνθετα στο υπερεθνικό και μετακρατικό πεδίο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μετά τις ευρωεκλογές, που μέσα στην καρδιά της κρίσης ενίσχυσαν συντηρητικές και ακραίες κομματικές τάσεις και μείωσαν σοσιαλδημοκρατικές και αριστερές δυνάμεις σε όλη την Ευρώπη.

Εδώ είναι η πρώτη μεγάλη πρόκληση για τις πολιτικές και κοινωνικές δυνάμεις. Να διοργανώσουν και να πραγματοποιήσουν έναν ουσιαστικό πολιτικό διάλογο, ανοιχτό και πλουραλιστικό, για τις διαρθρωτικές αλλαγές μετασχηματισμού του μεταπολιτευτικού πολιτικού συστήματος. Με πρωτοβουλίες που να διαμορφώνουν ένα υγιές πολιτικό κλίμα, απαλλαγμένο απ΄ τις σημερινές πνιγηρές αναθυμιάσεις. Με παρεμβάσεις που να εμπνεύσουν αγωνιστική αισιοδοξία για ανασύνθεση των παγιωμένων και εξαντλημένων συσχετισμών. Με προτάσεις ανοιχτές, με την αναζήτηση συναινέσεων και όχι με την αγωνία «της κομματικής σκοπιάς στο μετερίζι της παράταξης».

Η ανάγκη γίνεται πιο επιτακτική αν σωστά αναλυθεί η σύγκριση των επιδόσεων του ΛΑΟΣ από τη μια και των κομμάτων της Αριστεράς από την άλλη, που είναι πολύ σημαντική για τη διαμόρφωση πολιτικών συνθηκών και συσχετισμών ως τις επόμενες εκλογές.

Ο ΛΑΟΣ εισέπραξε μεγάλο μέρος της δυσαρέσκειας προς την κυβέρνηση της ΝΔ. Τώρα θέλει να αυτοπροβληθεί ως δύναμη ανασύνταξης του ευρύτερου συντηρητικού χώρου, για ισχυρότερη κυβερνητική πλειοψηφία, έναντι της σημερινής αντιπολίτευσης. Διεκδικεί ρόλο ρυθμιστή του πολιτικού κλίματος και της επικοινωνιακής ατζέντας, όπως είναι ήδη απολύτως ορατό για τους επόμενους μήνες. Η ηγεσία της ΝΔ θα επιχειρήσει να ενσωματώσει στην πολιτική της εκείνα τα στοιχεία που διαμόρφωσαν την ενίσχυση του ΛΑΟΣ. Θα κινηθεί στο έδαφος στο οποίο κινήθηκε η πλειοψηφία των συντηρητικών κομμάτων στην Ευρώπη, προσδοκώντας εκλογική συσπείρωση.

Σε αντίθεση με τον ΛΑΟΣ, η Αριστερά και στις δύο εκδοχές της δεν έγινε αξιόπιστο σημείο αναφοράς της δυσαρέσκειας, δεν επηρέασε την εκλογική ατζέντα. Πρόκειται για αποτυχία που θα έχει συνέπειες, ιδίως για τον ΣΥΝ, με δεδομένο ότι το ΚΚΕ παραμένει στον κόσμο του. Η αποτυχία της Αριστεράς επηρεάζει, κατά τη γνώμη μου, και τις προοπτικές του ΠαΣοΚ, το οποίο- όπως δείχνει και η εμπειρία όλων των ευρωπαϊκών σοσιαλδημοκρατικών κομμάτων- αν υποχρεωθεί να «παίξει» στο γήπεδο που στρώνει ο ΛΑΟΣ μικραίνει τις πιθανότητες για αποφασιστικές μεταβολές στο σκηνικό.

Υπάρχει ένα πολύ σοβαρό θέμα στρατηγικής για τις επόμενες βουλευτικές εκλογές, από τη σκοπιά του ΠαΣοΚ και του ΣΥΝ.

Πιστεύω ότι ο Συνασπισμός πρέπει να αντιληφθεί τώρα αυτό που δεν θέλησε να δει από το 2004 με κυβέρνηση τη ΝΔ. Είναι δεδομένος ο αρνητικός κυβερνητισμός του ΠαΣοΚ. Είναι αδιαπραγμάτευτη η αυτονομία του ΣΥΝ. Όπως είναι γνωστά και τα κομματικά φετίχ και ταμπού. Στο πλαίσιο, όμως, που διαμορφώνει η παγκόσμια οικονομική, κοινωνική και οικολογική κρίση, το θέμα που θα κριθεί στις επόμενες εκλογές δεν θα είναι η ισχύς και οι αυξομειώσεις του δικομματισμού, αλλά οι εναλλακτικές πολιτικές για την αντιμετώπιση της κρίσης. Ο χώρος ΝΔ και ΛΑΟΣ αναφέρεται στην κρατούσα αντίληψη για την έξοδο από την κρίση, με σοβαρές εκφράσεις συντηρητικού και ακραίου νεοφιλελευθερισμού. Αυτή η εξέλιξη, σε συνδυασμό με τη φθορά του πολιτικού συστήματος και των δύο κομμάτων εξουσίας, διαμορφώνει την ανάγκη και το περιθώριο για κρίσιμες παρεμβατικές κινήσεις.

Η εναλλακτική πρόταση για μια διαφορετική διακυβέρνηση είναι το ζητούμενο σε όλη τη Ευρώπη, από όλες τις δυνάμεις της ευρωπαϊκής Αριστεράς, κομματικής και κινηματικής, της πολιτικής οικολογίας και της Σοσιαλδημοκρατίας, που εξακολουθεί να πληρώνει το κόστος της προσαρμογής της στα νεοφιλελεύθερα θεωρήματα.

Στην ανάπτυξη παρόμοιων πρωτοβουλιών, ο ΣΥΝ είχε συγκριτικό πλεονέκτημα έναντι του ΠαΣοΚ και μπορούσε να το αναδείξει. Το δίδυμο, όμως, κυρίαρχης γραμμής και ηγεσίας στον ΣΥΡΙΖΑ έκανε ό,τι μπορούσε να το σπαταλήσει.

Στρατηγική της Ανανεωτικής Αριστεράς είναι η εναλλακτική διακυβέρνηση με πολιτικές, κοινωνικές και οικολογικές ρυθμίσεις της παγκοσμιοποίησης. Τα κοινωνικά πλειοψηφικά ρεύματα, που μπορούν να αναδείξουν και να στηρίξουν τις διαφορετικές κυβερνητικές πολιτικές. Οι θεσμικές και διαρθρωτικές αλλαγές που δεν θα επιτρέψουν τη μετάλλαξη των δημοκρατικών πολιτικών λειτουργιών σε μεταδημοκρατικά ομοιώματα. Τη στρατηγική αυτή την αναζητούν και την επεξεργάζονται ριζοσπαστικά κέντρα πολιτικού στοχασμού και κοινωνικά κινήματα, μακριά από κομματικούς δογματισμούς και διδακτισμούς.

Η νέα Αριστερά για τον 21ο αιώναδεν εξαντλείται σε όσα κομματικά σχήματα υπάρχουν ως θραύσματα του σοσιαλδημοκρατικού και κομμουνιστικού κινήματος του 20ού αιώνα, αλλά αυτοπροσδιορίζεται αυθεντικά και πρωτοποριακά από νέα προτάγματα αξιών και πολιτικής, από ανοιχτά και πρωτότυπα συλλογικά πολιτικά υποκείμενα, με πλούτο εκφράσεων, επικοινωνίας και διαμεσολάβησης, αναδεικνύοντας τη δημοκρατική διάσταση και την κοινωνική διαδραστικότητα νέων τεχνολογιών και ιδεών.

Εδώ είναι που αναδεικνύεται πιεστικά μία ακόμη πολιτική δυνατότητα. Να ανοίξει ο διάλογος για το ποια η προοδευτική πλειοψηφία και με ποια πολιτική πρόταση αναδεικνύεται, ποια η νέα Αριστερά στην Ελλάδα του 21ου αιώνα και ποια αιτήματα ριζοσπαστικής ανανέωσης και όσμωσης αναζητεί προγραμματικά ο κόσμος, που σήμερα βρίσκεται κομματικά ενταγμένος σε ΣΥΝ, ΠαΣοΚ, Οικολόγους, ή πολιτικά ανένταχτος και υποβιβασμένος απ΄ το πολιτικό σύστημα, δυσφορώντας και ασφυκτιώντας.

Πέρα από το να μετράμε κόμπους και ξέφτια στην πολιτική ζωή, να επιδιωχτεί συλλογική δυναμική της αντίστροφης δημιουργικής πορείας.
ΤΟ ΒΗΜΑ