Η κρίση αλλάζει τις διατροφικές συνήθειες

Παρελθόν οι μοδάτες και ακριβές τροφές

16261514

Αλλαγή στις διατροφικές συνήθειες των Ελλήνων επιφέρει η οικονομική κρίση. Οι κανόνες της γαστρονομικής κουλτούρας «ξαναγράφονται» και από τη λίστα της νοικοκυράς βγαίνουν οι μοδάτες και ακριβές τροφές

Αλλωστε όπως υποστηρίζουν οι ειδικοί- διατροφολόγοι και γνωστοί σεφ - ίσως να είναι και ευκαιρία να απαλλαγεί η ελληνική κουζίνα από αυτά που είχαν ενταχθεί στον κατάλογο των πρώτων αναγκών λόγω υπερκαταναλωτισμού. Οσες τροφές διαφημίζονται στη μικρή οθόνη ή συνδέονται με οικονομική ευμάρεια δεν σημαίνει ότι είναι απαραίτητες και χρήσιμες ούτε για τον οργανισμό ούτε για το πορτοφόλι της νοικοκυράς.
Η ελληνική κουζίνα τα τελευταία 30 χρόνια έχει υποστεί αλλαγές οι οποίες βρίσκονται σε απόλυτη συμφωνία με εκείνες που εξελίσσονταν στην κοινωνία, την προσπάθεια δηλαδή του Ελληνα να αλλάξει οικονομικό και κοινωνικό status, υποστηρίζει ο Αρης Τσανακλίδης. Η προσπάθεια του Ελληνα να ξεφύγει από τη γαστρονομική κουλτούρα που πρόδιδε την καταγωγή του τον ανάγκασε να καταναλώνει τροφές οι οποίες δεν του προσέφεραν κάτι παραπάνω στην υγεία του, σίγουρα όμως ρετουσάριζαν το προφίλ που ήθελε να σμιλέψει. Ο κ. Τσανακλίδης εξηγεί: «Εξορίσαμε τα απλά, παραδοσιακά υλικά από τις κουζίνες των εστιατορίων και των νοικοκυριών και τα αντικαταστήσαμε με ό,τι επέβαλλε το lifestyle, το οποίο ήταν συνδεδεμένο με το μοντέρνο, το προχωρημένο, το in. Αν κάποιος ήθελε να πετύχει να ακολουθήσει τον τρόπο ζωής ο οποίος θα καταδείκνυε την οικονομική και κοινωνική εξέλιξή του θα έπρεπε να κινηθεί και να συμπεριφερθεί γαστρονομικά αναλόγως».

Κάθε μέρα κρέας

Η σχεδόν καθημερινή κατανάλωση κρέατος αντικατέστησε τα όσπρια, κάτι που όπως λέει ο κ. Τσανακρίδης «ήταν η αρχή της κατιούσας της γαστρονομικής κουλτούρας μας». Και αυτή ενισχύθηκε ακόμη περισσότερο όταν στο πέρασμα των δεκαετιών για να επισφραγίσουμε την αφθονία που υπήρχε έπρεπε να τοποθετηθεί στο τραπέζι κάτι εξεζητημένο και φανταχτερό και... περιχυμένο με κάτι. Ηταν η λέξη- μάστιγα της σύγχρονης ελληνικής γαστρονομίας. «Περάσαμε μια εποχή που σχεδόν όλα κολυμπούσαν σε κρέμα γάλακτος, καταναλώσαμε ακριβές τροφές για να “δείξουμε” κάτι. Κανείς δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι η σαρδέλα, ένα προσιτό και πλούσιο σε βιταμίνες ψάρι, δεν είναι καλύτερη από τον ακριβό σολομό που η κατανάλωσή του έφτασε στην υπερβολή. Τώρα που η οικονομική κρίση επιβάλλει μεγαλύτερο έλεγχο στο πορτοφόλι μας ίσως είναι η ευκαιρία να ανακαλύψουμε ξανά τις πιο ταπεινές αλλά εξίσου σημαντικές τροφές».

Ολα με μέτρο

Πρόσφατη έρευνα που διεξήγαγε η επιστημονική ομάδα «Διατροφή» με θέμα «πόσο έχουν επηρεάσει οι οικονομικές συνθήκες τη διατροφή» δείχνει ότι οι Ελληνες αλλάζουν τον τρόπο ζωής και τις καθημερινές επιλογές τους σε ό,τι αφορά τη διατροφή τους, στην προσπάθειά τους για να εξοικονομήσουν χρήματα. Σύμφωνα με την Κική Γούτα- διαιτολόγο-διατροφολόγο και μέλος της επιστημονικής ομάδας «Διατροφή»- οι Ελληνες αλλάζουν την καταναλωτική συμπεριφορά τους λόγω των οικονομικών συνθηκών. «Από το σύνολο των ερωτηθέντων της έρευνας το 63% δηλώνει ότι περιορίζει σημαντικά τις εξόδους για φαγητό σε ταβέρνα- εστιατόρια, το 54% μειώνει την έξοδο για ποτό και το 34% την έξοδο για καφέ. Επίσης το 46% δηλώνει ότι δεν βγαίνει πότε έξω για φαγητό. Οι αγορές τροφίμων γίνονται με σύνεση και μόλις το 29% αποκλίνει από τις προγραμματισμένες αγορές τροφίμων».

Διατροφικοί συμβιβασμοί

Σύμφωνα με την κ. Κική Γούτα, από την έρευνα προκύπτει ότι 33% των Ελλήνων επιλέγουν πια ποιοτικά υποβαθμισμένα τρόφιμα για να μπορέσουν να αντεπεξέλθουν οικονομικά. Το 31% βάζει στο καλάθι του προϊόντα με βάση την τιμή και όχι την ποιότητα και 40% δηλώνουν ότι δεν μπορούν να κάνουν μεγαλύτερη οικονομία στην αγορά τροφίμων. Μικρότερο αλλά σημαντικό ποσοστό (25%) των Ελλήνων δηλώνουν ότι η οικονομική τους κατάσταση επηρεάζει την αγορά τροφών που αφορούν τα παιδιά. «Είναι σχεδόν δεδομένο ότι ένα μεγάλο κομμάτι του πληθυσμού θα βρεθεί μπροστά σε επισιτιστικά αδιέξοδα. Τόσο το χαμηλό εισόδημα όσο και το υψηλό κόστος αγοράς τροφίμων οδηγεί αρκετούς σε διατροφικούς συμβιβασμούς». Η κ. Γούτα υποστηρίζει ότι είναι αναγκαίο να υπάρξει μια συγκεκριμένη διατροφική πολιτική. «Σε πρώτη φάση θα ανακουφίσει τις οικονομικά ασθενέστερες τάξεις εξασφαλίζοντάς τους πρόσβαση σε φθηνά τρόφιμα και σε δεύτερη φάση θα εισάγει νέα δεδομένα στη διατροφή ειδικότερα των παιδιών που θα εξασφαλίσουν ένα σωστό διατροφικό επίπεδο».

«Στο τέλος κατέληγαν στα σκουπίδια»

«Αγοράζαμε υπέρογκες ποσότητες που ποτέ δεν χρησιμοποιούσα- με», επισημαίνει ο σεφ Αρης Τσανακλίδης

Η ΑΛΛΑΓΗ της γαστρονομικής κουλτούρας που συνδέεται με την προσπάθεια της κοινωνικής ανέλιξης είχε και άλλες επιπτώσεις, επισημαίνει ο Αρης Τσανακλίδης. «Το εντυπωσιακό είναι ότι σε μια χώρα και δη σε μια πόλη όπως είναι η Αθήνα που η ταβέρνα είναι άμεσα συνδεδεμένη με την πολιτισμό της δεν υπάρχουν πια αυτές που μπορούν να προσφέρουν καλό μαγειρευτό φαγητό. Οι περισσότερες προσφέρουν ετοιματζίδικο φαγητό που καμιά σχέση δεν έχει με εκείνο που μπορούσε να απολαύσει κάποιος παλιά». Ο πολιτισμός κάθε λαού είναι άμεσα συνδεδεμένος με την γαστρονομικό χάρτη που διαμορφώνεται και επηρεάζεται από τις κοινωνικές και οικονομικές εξελίξεις. «Αγοράζαμε υπέρογκες ποσότητες που ποτέ δεν χρησιμοποιούσαμε και κατέληγαν στα σκουπίδια. Ακόμη και όταν πηγαίναμε στην ταβέρνα για να φάμε δεν παραγγέλναμε ό,τι θέλαμε πραγματικά αλλά όλο τον κατάλογο μόνο και μόνο για να χορτάσει το μάτι. Γιατί θα πρέπει να συνεχιστεί αυτός ο τρόπος ζωής;», αναρωτιέται ο γνωστός σεφ.

«Αγοράζω μόνο τα απαραίτητα»

Εύη Αντωνίου: «Πλέον δεν πάω χωρίς λίστα να αγοράσω πράγματα για το σπίτι και μέσα στο καλάθι δεν υπάρχουν πράγματα που δεν είναι απαραίτητα»

Η ΕΥΗ ΑΝΤΩΝΙΟΥ είναι 25 ετών, ιδιωτική υπάλληλος και ζει μόνη της. Τον τελευταίο χρόνο η συρρίκνωση των οικονομικών της είναι ιδιαίτερα αισθητή και για να αντεπεξέλθει στις ανάγκες που έχουν προκύψει χρειάστηκε να κάνει σημαντικές περικοπές. «Πριν από την κρίση κάθε χρόνο στο τέλος της σεζόν σίγουρα είχα ψωνίσει ρούχα και παπούτσια, τα περισσότερα από τα οποία δεν τα χρειαζόμουν, χωρίς να περιμένω τις εκπτώσεις. Αυτό τον χρόνο δεν σκέφτηκα να βάλω το χέρι στην τσέπη για τέτοιου είδους δαπάνες και φυσικά περιμένω να πέσουν οι τιμές».
«Η μείωση των δαπανών ήταν αναγκαία. Πλέον δεν πάω χωρίς λίστα να αγοράσω πράγματα για το σπίτι και φυσικά μέσα στο καλάθι δεν υπάρχουν πράγματα που δεν είναι απαραίτητα. Ενα καινούργιο μπισκότο ή μία σοκολάτα που μόλις κυκλοφόρησε πάντα ανοίγει την όρεξη για να τη δοκιμάσεις. Ετσι όμως ο λογαριασμός φούσκωνε». Φρούτα, λαχανικά και όσπρια πήραν τη θέση τους στην κουζίνα της κ. Αντωνίου, βελτιώνοντας τις διατροφικές της συνήθειες και μειώνοντας σημαντικά τις δαπάνες της.

«Είχαμε μάθει στην ευκολία»

Δώρα Χατζήμπαλη: «Είχαμε μάθει στην ευκολία. Πηγαίναμε σε ακριβά εστιατόρια που τα περισσότερα δεν άξιζαν τα χρήματα που δίναμε»

ΑΥΣΤΗΡΗ ΛΙΣΤΑ στο σούπερ μάρκετ και περιορισμό στις ποσότητες είναι η απάντηση της κ. Δώρας Χατζήμπαλη στην οικονομική κρίση που φυσικά έπληξε και το δικό της πορτοφόλι.
«Είχαμε μάθει όλοι να μπαίνουμε μέσα σε ένα μαγαζί και να αγοράζουμε ό,τι μας γυάλιζε ή ότι είχαμε δει στην τηλεόραση ή στο περιοδικό χωρίς να τα χρειαζόμαστε πραγματικά.
Απλώς θέλαμε να δηλώσουμε με τον τρόπο μας ότι κι εμείς μπορούσαμε να το αποκτήσουμε. Οτι δεν ήμασταν αποκλεισμένοι από αυτά που μας επέβαλλαν να έχουμε ως πρότυπο τρόπου ζωής».
«Είχαμε μάθει στην ευκολία. Βαριόμασταν να μαγειρέψουμε και παραγγέλναμε απ΄ έξω.
Πηγαίναμε σε ακριβά εστιατόρια που τα περισσότερα δεν άξιζαν τα χρήματα που δίναμε. Θα μάθουμε να σκεφτόμαστε περισσότερο πώς θα ξοδέψουμε τα χρήματά μας όταν πρόκειται μάλιστα για τη διατροφή μας».

Εκτός κουζίνας το lifestyle

Πρέπει να αφαιρέσουμε όλα τα προϊόντα που μπήκαν στην κουζίνα επειδή το επέβαλλε το lifestyle λέει ο σεφ Βαγγέλης Δρίσκας

ΘΕΤΙΚΕΣ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ στον τρόπο που τρέφονται οι Ελληνες θεωρεί ότι θα επιφέρει η μείωση του οικονομικού προϋπολογισμού λόγω οικονομικής κρίσης, λέει ο σεφ Βαγγέλης Δρίσκας. Μία από αυτές, όπως λέει, είναι το να αφαιρέσουμε όλα τα προϊόντα που μπήκαν στην κουζίνα επειδή το επέβαλλε το lifestyle. Πολλές φορές μάλιστα κάποια προϊόντα συνδέθηκαν με οικονομική ευμάρεια και δεν έλειπαν από κανένα τραπέζι. «Είχε επιβληθεί η κατανάλωση τροφών οι οποίες έδειχναν ότι αυτός που τις καταναλώνει ακολουθεί το διατροφικό ρεύμα. Με κρέμες γάλακτος, έτοιμους ζωμούς και γρήγορα σνακ χωρίς ποιοτικές προδιαγραφές καταρτιζόταν το σύγχρονο μενού». Η επιστροφή στη μεσογειακή διατροφή, σύμφωνα με τον κ. Δρίσκα, όχι μόνο θα μειώσει τις δαπάνες των ελληνικών νοικοκυριών αλλά θα προσδώσει ποιότητα στις διατροφικές συνήθειες, στοιχείο απαραίτητο για τον σύγχρονο τρόπο ζωής. «Ενα παράδειγμα της λανθασμένης πορείας που πήραν τα πράγματα στην Ελλάδα είναι το γεγονός ότι ενώ η κρητική διατροφή έχει αποσπάσει βραβεία παγκόσμιας εμβέλειας, στο νησί- απ΄ ό,τι διάβασα- υπάρχει το μεγαλύτερο ποσοστό καρδιοπαθών, ασθένεια που συνδέεται άμεσα με τη διατροφή».
ΤΑ ΝΕΑ