Η ξηρανθείσα συκή

Οσο διαβάζει κι ακούει κανείς τα Ευαγγέλια, όχι με τις μεθόδους που προσφέρει η πίστη και η εξ αυτής σιγουριά ότι πρόκειται για λόγο εξ αποκαλύψεως, κάποια στιγμή θα απορήσει με τις διαφορές στις αφηγήσεις τους, τις λεγόμενες εναντιοφάνειες. Αργότερα ίσως τον φέρει σε αμηχανία το καθαυτό περιεχόμενο ορισμένων χωρίων και το περιστατικό που εξιστορούν. Για παράδειγμα, θα τον ξενίσει το γεγονός ότι ο Ιούδας συμπεριελήφθη στους δώδεκα μαθητές, ενώ ο διδάσκαλος γνώριζε ότι θα τον προδώσει, όπως γνώριζε επίσης ότι δεν υπήρχε λόγος προδοσίας, αφού ο Ιησούς κήρυττε δημόσια και ήταν γνωστός, άρα περίττευε το προδοτικό φιλί της αναγνώρισής του. Κατά τη συχνότερη εξήγηση, αν όχι τη μοναδική, η ένταξη του Ιούδα στους μαθητές είναι απόρροια του θεϊκού σχεδίου· έτσι έπρεπε να γίνει, έτσι είχε γραφτεί να γίνει, κι έτσι έγινε.
Ανάλογη αμηχανία προκαλεί το επεισόδιο με την άκαρπη συκιά, που το αφηγούνται ο
Ματθαίος και ο Μάρκος. Βγαίνοντας από τη Βηθανία για να επιστρέψει στην Ιερουσαλήμ, λέει ο Μάρκος, ο Ιησούς πείνασε. «Και ιδών συκήν από μακρόθεν έχουσαν φύλλα», την πλησίασε μήπως βρει κάτι να φάει. Φτάνοντας όμως κοντά στο δέντρο είδε πως πάνω του υπήρχαν μόνο φύλλα, όχι σύκα. Και τότε, με απροσδόκητη οξύτητα, την καταράστηκε να μην ξανακαρπίσει: «μηκέτι εκ σου εις τον αιώνα μηδείς καρπόν φάγοι». Οτι ακόμα και ο γλυκύς Ιησούς οργιζόταν το γνωρίζουμε από τα Ευαγγέλια, από την επίθεσή του κατά των εμπόρων στον Ναό, αλλά και από τον «ταλανισμό» των Φαρισαίων, το φραστικό μαστίγωμά τους.
Μολαταύτα, το ξάφνιασμα παραμένει. Είναι σαν να υποχωρεί εδώ από τη θεανδρική φύση του Χριστού τόσο η θεϊκή (ως Θεός, γνώριζε φυσικά ότι η συκιά δεν είχε καρπό, δεν χρειαζόταν να την πλησιάσει για να το διαπιστώσει) όσο και η ανθρώπινη: Ανάμεσα στους ταπεινούς έζησε ο Ιησούς, ψαράδες κι αγρότες, ήξερε λοιπόν αυτό που καταγράφει ο Μάρκος, ότι δεν ήταν ο καιρός που καρπίζουν οι συκιές («ου γαρ ην καιρός σύκων»), δεν ήταν καλοκαίρι αλλά άνοιξη. Γιατί λοιπόν η κατάρα που, σε όσους έχουν διαβάσει τα Απόκρυφα Ευαγγέλια, θυμίζει ένα άλλον Ιησού, παρορμητικό ή εκδικητικό; Στα πολύ μεταγενέστερα «Ρητά εις τα παιδικά του Κυρίου», λ. χ., που αποδίδονται σε κάποιον αταύτιστο Θωμά Ισραηλίτη, ο νεαρός Ιησούς καταριέται να ξεραθεί σαν δέντρο ένας ασεβής, ενώ σε άλλο επεισόδιο σκόνταψε πάνω του ένα παιδί που έτρεχε και «πικρανθείς» το καταράστηκε επίσης, κι εκείνο «παραχρήμα πεσόν απέθανε».
Για αρκετούς ερμηνευτές των Γραφών, η άκαρπη συκιά συμβολίζει τους υποκριτές Φαρισαίους ή τον ιουδαϊσμό εν γένει, εξ ου, λένε, η βαριά κατάρα. Αν όμως δεχτούμε την ερμηνεία αυτή που θέλει τον Ιησού της αγάπης να καταδικάζει για πάντα μια φυλή, θα δυσκολευτούμε να βρούμε τις διαφορές του φιλέκδικου Θεού της Παλαιάς Διαθήκης από τον Θεό της Καινής.
Tου Παντελη Mπουκαλα-Καθημερινή